Εκτύπωση  Αποστολή < Η τεχνολογία στην υπηρεσία του περιβάλλοντος >             
ΤΕΥΧΟΣ ΙΟΥΝΙΟΥ
Κυκλοφορεί
ΤΕΥΧΟΣ ΙΟΥΝΙΟΥ
Αρχείο περιοδικών
 
 
 Αρχική Σελίδα
 Επικαιρότητα
 Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας
 Ανακύκλωση
 Διαχείριση Αποβλήτων
 Οικολογική Δόμηση
Αποκατάσταση Περιβάλλοντος
 Εξοικονόμηση Ενέργειας
 Εναλλακτικές Τεχνολογίες
 Θέσεις
 Ατζέντα
 Ταυτότητα
 Χρήσιμα links
 Επικοινωνία
   
 
Γίνε συνδρομητής!
 

στο διαδίκτυο
στο site
 
 
 
Περιβαλλοντικό καταφύγιο
 
Κομμάτια ατόφιας φύσης κρύβει μέσα του το πάρκο «Τρίτση».
Κομμάτια ατόφιας φύσης κρύβει μέσα του το πάρκο «Τρίτση».
Πάρκο Τρίτση: Ένα «στοίχημα» για την Αττική, το περιβάλλον, τον άνθρωπο, την πολιτεία

Κείμενο:Μ.Σταθακόπουλος
Φωτό:Γ.Διαμαντάκης


Αρκετές φορές, η πραγματικότητα είναι ένα τεντωμένο σκοινί, λίγο πιο πάνω από το έδαφος, για να μας μπερδεύει, έλεγε ο γνωστός συγγραφέας, Φράντς Κάφκα. Αυτό συμβαίνει πολλές φορές στην περίπτωση του περιβάλλοντος. Κι όμως, με απλές κινήσεις, με λιτό και απέριττο σχεδιασμό, μπορεί να επιτύχει κανείς τόσα, όσα δεν μπορεί με αμέτρητες και πολυέξοδες διαφημιστικές καμπάνιες. Στην περίπτωση του Πάρκου Τρίτση, που επισκέφτηκε το Ecotec, η πραγματικότητα μιλά από μόνη της: Πρόκειται για ένα «θησαυρό» που μένει ανεκμετάλλευτος για την προώθηση μηνυμάτων υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος, ενώ μπορεί να αποτελέσει πόλο πολυσχιδών δράσεων. Ο κ. Κωνσταντίνος Σερράος, αρχιτέκτονας επίκουρος καθηγητής της Σχολής Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ και πρόεδρος του ΔΣ του Φορέα Διαχείρισης του Πάρκου, μας μίλησε για τους απλούς τρόπους, που οδηγούν στην πράσινη ανάπτυξη, με όχημα την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και συμβολικά την…ποδηλατοδρεζίνα.

-Δώστε μας μια εικόνα, του πάρκου, για να καταλάβει και ο αναγνώστης που δεν το έχει επισκεφτεί, τι περιλαμβάνει.

To Πάρκο «Τρίτση» καταλαμβάνει μια σημαντική έκταση, περίπου 1.200 στρεμμάτων. Είναι δηλαδή περίπου 7 φορές μεγαλύτερο από τον Εθνικό Κήπο και αποτελεί σημαντικότατο πόλο έλξης για τους κατοίκους της Δυτικής Αθήνας, μιας κατά τεκμήριο υποβαθμισμένης περιοχής του λεκανοπεδίου. Το πάρκο έχει αναμφισβήτητα ιδιαίτερη σημασία ως υπερτοπικός χώρος αναψυχής για τους κατοίκους της πόλης. Όμως παράλληλα, η αξία του έγκειται τόσο στη μοναδική περιβαλλοντική του ποιότητα όσο και στη λειτουργία του ως ενός μηχανισμού εξασφάλισης κλιματικής ισορροπίας στην ευρύτερη περιοχή του.
Κύριο χαρακτηριστικό του αποτελεί επιπλέον το γεγονός ότι συνιστά έναν σημαντικό πόλο περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης με υπερτοπικό χαρακτήρα για ολόκληρη την Αττική, και όχι μόνο. Κύριος στόχος της ύπαρξής του είναι να ευαισθητοποιήσει τους επισκέπτες του σε θέματα προστασίας του περιβάλλοντος και της φύσης, καθώς επίσης και να τονίσει τη μεγάλη αξία των φυσικών πόρων και την αναγκαιότητα της διαφύλαξής τους, ζήτημα ιδιαίτερα κρίσιμο για το περιβάλλον των πόλεων.

-Φαντάζομαι ότι δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο στην υπόλοιπη Αττική τόσο κοντά από το κέντρο της Αθήνας…

Σωστά. Κι μάλιστα ο συγκεκριμένος χώρος διαθέτει πέντε λίμνες, που είναι μεν τεχνητές, αλλά έχουν σταδιακά δημιουργήσει ένα φυσικό υγροτοπικό περιβάλλον, μοναδικό για την περιοχή της Αττικής. Φανταστείτε ότι βρισκόμαστε σε απόσταση μικρότερη από 7 χιλιόμετρα από την Ομόνοια, και έχουμε μπροστά μας ένα οικοσύστημα που φιλοξενεί πάνω από 170 είδη πουλιών, που ζουν και αναπαράγονται εδώ. Έχουμε δηλαδή να κάνουμε με ένα σπάνιο καταφύγιο ατόφιας άγριας φύσης. Και η μεγαλύτερη αξία του πάρκου είναι αυτή ακριβώς, ότι μας φέρνει σε επαφή και μας δένει με τη φύση και κατ’ επέκταση με το φυσικό περιβάλλον, που εμείς εδώ στην Αθήνα, έχουμε ξεχάσει να ζούμε και να το βιώνουμε.

-Έχω την εντύπωση ότι παλιότερα, πάντως, το πάρκο ήταν υποβαθμισμένο…

Αυτό είναι γεγονός…Όταν ολοκληρώθηκε η κατασκευή του, δυστυχώς δε συνοδεύτηκε και από τη σύσταση ενός φορέα που θα το διαχειριζόταν. Έτσι πολύ γρήγορα απαξιώθηκε, υπέστη βανδαλισμούς, ενώ πολλά στοιχεία του καταστράφηκαν. Όταν πλέον η κατάσταση έφτασε στο απροχώρητο, ο Αναπτυξιακός Σύνδεσμος Δυτικής Αθήνας ανέλαβε να κάνει τις αναγκαίες επισκευές και συντηρήσεις, ώστε το πάρκο να καταστεί επισκέψιμο. Στη συνέχεια το 2002 συστάθηκε με Προεδρικό Διάταγμα ο φορέας διαχείρισής του, ως νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία «Οργανισμός Διοίκησης και Διαχείρισης του Πάρκου Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης Αντώνη Τρίτση».
Έτσι δημιουργήθηκε η βάση για μια ορθότερη διαχείρισή του. Όταν πριν ένα χρόνο ανέλαβα τα καθήκοντα του Προέδρου του ΔΣ αυτού του φορέα, βρήκα το πάρκο σε μια ικανοποιητική μεν κατάσταση φυσικού χώρο, αλλά με ποικίλα οργανωτικά και διαχειριστικά προβλήματα. Ως στόχος τέθηκε βεβαίως η περαιτέρω βελτίωση του φυσικού χώρου και των υποδομών το, με παράλληλη επιδίωξη την ένταξη νέων και περιβαλλοντικά συμβατών δραστηριοτήτων. Οι ποδηλατοδρεζίνες είναι μια από τις δράσεις που σε αυτό το πνεύμα σκεφτόμαστε να εντάξουμε στο πάρκο.

-Θα συμπεριλάβετε και δράσεις που αφορούν την καθημερινότητα του πολίτη σε σχέση με την προστασία του περιβάλλοντος, όπως η ανακύκλωση;

Η ανακύκλωση είναι ένα από τα θέματα που σκεφτόμαστε να προωθήσουμε εντός του πάρκου, και αφορά άμεσα την προστασία του περιβάλλοντος. Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ). Ηδη υπάρχει εδώ και λειτουργεί, σε ένα από τα κτίρια του πάρκου που διαχειρίζεται η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, ένα μικρό φωτοβολταϊκό σύστημα, που εξασφαλίζει την ενεργειακή αυτονομία του κτιρίου. Όμως εμείς θα θέλαμε να προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα και να δημιουργήσουμε, σύμφωνα με τους σκοπούς του πάρκου, περισσότερα σημεία επιδεικτικών μορφών ΑΠΕ. Τα παραπάνω έχουν βέβαια ένα σημαντικό κόστος αρχικής επένδυσης, για την κάλυψη του οποίου αναζητούμε αυτή τη περίοδο διαθέσιμους οικονομικούς πόρους.
Μια άλλη σημαντική δράση που βρίσκεται σε εξέλιξη και αφορά την ίδια τη βιωσιμότητα του πάρκου, σχετίζεται με την ορθολογική διαχείριση του νερού. Το νερό, που προέρχεται από το Καματερό, διατρέχει σήμερα τις πέντε λίμνες, και στην τελευταία υπερχειλίζει και χύνεται στο Κηφισό. Εκεί σκεφτήκαμε ότι θα πρέπει να επέμβουμε με στόχο την πιο ορθολογική διαχείριση του νερού, ως σημαντικού φυσικού πόρου, έτσι ώστε όταν οι λίμνες έχουν την επιθυμητή στάθμη, να διακόπτεται η παροχή νερού από το αντλιοστάσιο του Καματερού και παράλληλα με μηχανικό τρόπο αυτό να φιλτράρεται και να επιστρέφει πίσω στην αφετηρία της ροής του, δηλαδή στην επάνω λίμνη, ώστε να έχουμε μια διαρκή επανακυκλοφορία του εντός του πάρκου. Το έργο χρηματοδοτείται από το Κοινωφελές Ίδρυμα Λάτση, με 700.000 ευρώ και απαιτεί μια μικρότερη συμπληρωματική χρηματοδότηση από το Πράσινο Ταμείο, η οποία θα ενεργοποιηθεί σε λίγο καιρό. Πρόκειται για ένα έργο που μπορεί να λειτουργήσει ως πιλότος και για άλλες περιπτώσεις, όπου απαιτείται κάτι αντίστοιχο.

-Ποια βοήθεια χρειάζεστε από την Πολιτεία ή από άλλους φορείς ή και ακόμα από την ιδιωτική πρωτοβουλία;

Φέτος, φτιάξαμε για πρώτη φορά έναν οικονομικό προϋπολογισμό του Οργανισμού του πάρκου, που θα αποτελέσει τον οδηγό για την οικονομική διαχείριση για το 2011. Αυτός βασίστηκε στα πραγματικά διαχειριστικά έξοδα του 2010, καθώς επίσης και στα αντίστοιχα πραγματικά ίδια ανταποδοτικά έσοδα. Ζητήσαμε επίσης και επιχορήγηση από το υπουργείο ΠΕΚΑ, η οποία αναμένεται να δοθεί στον Οργανισμό του πάρκου περίπου τον Μάρτιο. Αυτή είναι η βάση για να βάλουμε μια τάξη στην οικονομική διαχείριση του πάρκου.
Από κει και πέρα, υπάρχει το θέμα της εθελοντικής εργασίας και της εθελοντικής χρηματοδότησης. Υπάρχει ήδη ένα δίκτυο Εθελοντών, που στήθηκε σε συνεργασία με μια σειρά από περιβαλλοντικές οργανώσεις και με μια μικρή αρχική χρηματοδότηση από το Υπουργείο Νέας Γενιάς, με βασικό σκοπό να προσελκυστεί ο απλός πολίτης. Παράλληλα υπάρχει και το θέμα των χορηγιών. Το 2ο Συμπόσιο Γλυπτικής, που οργανώνεται αυτή τη περίοδο, γίνεται προσπάθεια να βασιστεί σε ένα πρόγραμμα χορηγιών που ετοιμάζουμε και που θα αποστείλουμε σε εταιρείες και σε φορείς, με την ελπίδα να προσελκύσουμε τους αναγκαίους οικονομικούς πόρους.

Πάνω στην ποδηλατοδρεζίνα, ευχάριστη κουβέντα με τον πρόεδρο του Πάρκου «Τρίτση», κ. Σερράο, σχετικά με τα σχέδια της διοίκησης για την αναβάθμισή του. Στο βάθος, διακρίνεται το κτίριο της Ορνιθολογικής, με το φ/β σύστημα.
Πάνω στην ποδηλατοδρεζίνα, ευχάριστη κουβέντα με τον πρόεδρο του Πάρκου «Τρίτση», κ. Σερράο, σχετικά με τα σχέδια της διοίκησης για την αναβάθμισή του. Στο βάθος, διακρίνεται το κτίριο της Ορνιθολογικής, με το φ/β σύστημα.

-Αλήθεια, η τοπική αυτοδιοίκηση βοηθά στην προσπάθεια σας;

Το πάρκο ανήκει στα διοικητικά όρια του δήμου Ιλίου και έχει όμορο το Δήμο Αγίων Αναργύρων – Καματερού. Παράλληλα υπάρχει και η ενεργή συμμετοχή του Αναπτυξιακού Συνδέσμου Δυτικής Αττικής (ΑΣΔΑ). Βρισκόμαστε σε μια πολύ καλή σχέση και συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση, κάτι που είναι πολύ σημαντικό. Όμως αυτό που αναμένει ο Οργανισμός του πάρκου και έχει ιδιαίτερη ανάγκη, είναι και η οικονομική στήριξη, στο βαθμό που αυτή μπορεί να προσφερθεί. Ειδικά για το οικονομικό ζήτημα, η δική μου άποψη είναι ότι το πάρκο θα πρέπει βέβαια να επιδιώξει και να πετύχει την άντληση οικονομικών ωφελειών από ανταποδοτικές και περιβαλλοντικά συμβατές δραστηριότητες που μπορούν και πρέπει να αναπτυχθούν μέσα στο χώρο του. Όμως θα πρέπει να εξασφαλιστεί και η σταθερή συμμετοχή στα οικονομικά βάρη, της κεντρικής διοίκησης, της περιφερειακής αυτοδιοίκησης, καθώς επίσης και των όμορων Δήμων. Εάν θέλουμε το πάρκο «Τρίτση» να διατηρήσει τα χαρακτηριστικά του ως ένας ελεύθερος δημόσιος χώρος με καλή ποιότητα περιβάλλοντος και ήπιες χρήσεις για όλους, δε νομίζω ότι μπορεί να υπάρξει άλλη λύση.

-Θα μου πείτε και λίγα λόγια για την ποδηλατοδρεζίνα που θα δοκιμαστεί στο πάρκο;

Στο πάρκο είχε προβλεφθεί μια σιδηροδρομική γραμμή που περιβάλλει κυκλικά το πάρκο. Υπήρχε η ιδέα, στην αρχή, να εγκατασταθεί μια ντιζελομηχανή.
Καταλήξαμε, λοιπόν, στην ιδέα της ποδηλατοδρεζίνας, ενός τετράτροχου ποδηλάτου που μπορεί να κινηθεί πάνω στις ράγες. Συμβολικά αυτό έχει να κάνει με τη βιώσιμη μετακίνηση. Να βιώσει ο απλός πολίτης την κίνηση και τη μεταφορά του με το ποδήλατο, και παράλληλα να απορρίψει για τις κοντινές μετακινήσεις του στη πόλη τα μηχανοκίνητα μέσα.

ΕΝΘΕΤΟ: Οι δράσεις του πάρκου

Τζούλια Τζώρτζη Αρχιτέκτων Τοπίου-Δασολόγος, Περιβαλλοντολόγος , Ειδική Επιστήμονας ΥΠΕΚΑ, Διευθύντρια του Πάρκου Τρίτση

Από την στιγμή που ανέλαβε η καινούργια διοίκηση, έχουν γίνει πολλά πράγματα στο πάρκο. Έχουμε αναλάβει πολλές δράσεις, όπως το 1ο Διεθνές Συμπόσιο Γλυπτικής, στο οποίο καλλιτέχνες από όλα τα μέρη της γης, προσκαλεσμένοι από εμάς, κατασκεύασαν έργα τέχνης, μέσα στον χώρο του πάρκου. Οι επισκέπτες μάλιστα, είχαν την δυνατότητα να επικοινωνούν με τους γλύπτες, κατά την διάρκεια της κατασκευής των έργων τέχνης.
Αυτήν την στιγμή ετοιμαζόμαστε για το δεύτερο συμπόσιο γλυπτικής, το οποίο θα έχει να κάνει με τον ίδιο τον εξοπλισμό του πάρκου, όπως καθίσματα, παιδικά παιχνίδια, κατασκευές που θα αφορούν τους επισκέπτες του πάρκου, ενήλικες και παιδιά.
Γίνεται μεγάλη προσπάθεια σήμερα να αξιοποιηθεί το δίκτυο εθελοντών με συμμετοχή του ίδιου του φορέα και άλλων περιβαλλοντικών οργανώσεων, μεταξύ των οποίων η Ορνιθολογική Εταιρεία, το ΚΕΑΝ (Κύτταρο Εναλλακτικών Αναζητήσεων Νέων), οι «Φίλοι του Πάρκου» κ.α.
Μια από τις εθελοντικές δράσεις ήταν φύτευση δένδρων, ειδικά βαλανιδιών, που είναι ένα είδος προς εξαφάνιση στην Αττική, και υπήρχαν εξαρχής στο πάρκο.
Άλλες δράσεις, είναι η δημιουργία οικοαναψυκτηρίου με οικολογικά προϊόντα, όπως επίσης και η δημιουργία οικοβιβλιοπωλείου, με έντυπα για το περιβάλλον και την οικολογία, και με χώρο όπου οι νέοι και τα παιδιά θα μπορούν να διαβάζουν αλλά και να παίζουν. Ηδη λειτουργεί ένας χώρος περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για τα παιδιά.
Καθημερινά επισκέπτονται τους χώρους του Πάρκου «Τρίτση», περίπου 200 μαθητές. Εδώ δραστηριοποιείται και η Ορνιθολογική Εταιρεία, η οποία κάνει ειδικές ξεναγήσεις στους νεαρούς επισκέπτες, ενώ τοπικοί σύλλογοι καθώς και σύλλογοι από όλα τα μέρη της Ελλάδας διεξάγουν αθλητικούς αγώνες. Το καλοκαίρι, λειτουργεί και το θέατρο που γίνεται χώρος καλλιτεχνικών εκδηλώσεων και δραστηριοτήτων από τους δήμους που βρίσκονται κοντά στο πάρκο.

Η ΠΟΔΗΛΑΤΟΔΡΕΖΙΝΑ

Δημήτρης Ρίζος-Αρχιτέκτονας

Φτιάξαμε αυτήν την ποδηλατοδρεζίνα για να πηγαίνουμε ποδηλατικές εκδρομές στο εγκαταλελειμμένο σιδηροδρομικό δίκτυο του ΟΣΕ, στην Πελοπόννησο, στη Θεσσαλία, στην παλιά γραμμή του Λαυρίου κ.α. Πρόκειται για μια δική μου επινόηση, με χρήση δύο ποδηλάτων BMX τα οποία είναι στιβαρά στην κατασκευή και δεμένα μεταξύ τους με δύο άξονες και μια εφαρμοσμένη πλάκα τεφλόν, για να μην εκτροχιάζεται. Είναι ότι πιο απλό μπορούσα να κατασκευάσω έτσι ώστε η κατασκευή να μεταφέρεται εύκολα. Είναι επίσης ασφαλής και διαθέτει ως φρένο έναν μοχλό κάτω από το τιμόνι, καθώς δε μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν τα ίδια τα φρένα του ποδηλάτου. Η κατασκευή είχε πολλές δυσκολίες, αλλά τελικά νομίζω ότι είναι αρκετά επιτυχημένη.

Νίκος Σμπαρούνης μηχανικός Σιδηροδρόμων και ιδρυτικό μέλος των Φίλων του Σιδηροδρόμου

Το χόμπι του σιδηροδρομικού ποδηλατοτουρισμού είναι πολύ διαδεδομένο σε όλο τον κόσμο και ειδικά στην Βόρειο Αμερική. Πολλές γραμμές οι οποίες είναι μειωμένης χρήσεως κι έχουν μόνο εμπορευματική κίνηση, ειδικά τα Σαββατοκύριακα, φιλοξενούν σε ορισμένα τους τμήματα ποδηλάτα-δρεζίνες, που ενοικιάζονται σε ενδιαφερομένους. Μπορεί κανείς να κινηθεί στο καθορισμένο τμήμα και με δική του κατασκευή.
Είναι ο ιδανικότερος τρόπος να έρθει κανείς σε επαφή με το περιβάλλον και τη φύση, αλλά και με τα τεχνικά έργα του σιδηροδρόμου.

 
 Αποκατάσταση Περιβάλλοντος
Οι Κλιματικές Αλλαγές σκοτώνουν…
Συνεργασία για φυσικές καταστροφές
Στις μελέτες το μυστικό για τις Σκουριές
Το Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς
Αύξηση ρεκόρ για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ευρώπη
Επεξεργασία αποβλήτων με λύσεις χαμηλού κόστους
Carbon Expo: Πλατφόρμα για τη μείωση του CO²
© ΤΕΧΝΟΕΚΔΟΤΙΚΗ  | Όροι χρήσης  | Πληροφορίες