Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την τελική μορφή της συμπληρωματικής πραξης κατ’ εξουσιοδότηση για την ταξινομία της ΕΕ (Taxonomy Complementary Climate Delegated Act) για τη χρηματοδότηση περιβαλλοντολογικά βιώσιμων επενδύσεων που έχουν στόχο την επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας.
«Οι επιλεγείσες δραστηριότητες φυσικού αερίου και πυρηνικής ενέργειας συνάδουν με τους κλιματικούς και περιβαλλοντικούς στόχους της ΕΕ και θα μας επιτρέψουν να επιταχύνουμε τη μετάβαση από πιο ρυπογόνες δραστηριότητες, όπως η παραγωγή άνθρακα, προς ένα κλιματικά ουδέτερο μέλλον, βασισμένο κυρίως σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», τονίζει η Επιτροπή.
Αυστηρές προϋποθέσεις…
Ειδικότερα εισάγονται «σαφείς και αυστηρές προϋποθέσεις», σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 2 του κανονισμού ταξινομίας, υπό τους οποίους ορισμένες πυρηνικές δραστηριότητες και δραστηριότητες αερίου μπορούν να προστεθούν, ως μεταβατικές δραστηριότητες, σε εκείνες που ήδη καλύπτονται από την πρώτη κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν, η οποία εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2022.
Η πυρηνική ενέργεια θα πρέπει να πληροί τις απαιτήσεις της πυρηνικής και περιβαλλοντικής ασφάλειας, το δε αέριο θα πρέπει να συμβάλλει στη μετάβαση από τον άνθρακα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Παράλληλα ισχύουν ειδικότεροι πρόσθετοι όροι που προσδιορίζονται στη σημερινή συμπληρωματική κατ’εξουσιοδότηση πράξη.
Η Επίτροπος αρμόδια για τις Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες Μάιρεντ Μακ Γκίνες δήλωσε: «Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε όλα τα εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας για να φτάσουμε στην κλιματική ουδετερότητα ως το 2050. Η ενίσχυση των ιδιωτικών επενδύσεων στη μετάβαση είναι το κλειδί για την επίτευξη των στόχων μας για το κλίμα. Σήμερα θέτουμε αυστηρούς όρους για να βοηθήσουμε στην κινητοποίηση της χρηματοδότησης για τη στήριξη αυτής της μετάβασης, μακριά από πιο επιβλαβείς πηγές ενέργειας όπως ο άνθρακας. Παράλληλα ενισχύουμε τη διαφάνεια της αγοράς, ώστε οι επενδυτές να μπορούν να εντοπίζουν εύκολα τις δραστηριότητες φυσικού αερίου και πυρηνικής ενέργειας σε οποιεσδήποτε επενδυτικές αποφάσεις».
Από την πλευρά του, ο Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Βάλντις Ντομπρόβσκις δήλωσε ότι η σημερινή κατ’ εξουσιοδότηση πράξη θα επιταχύνει τις ιδιωτικές επενδύσεις που χρειάζεται η ΕΕ αυτή τη δεκαετία για την ενεργειακή μετάβαση προς ένα σύστημα πράσινης ενέργειας που θα βασίζεται σε ανανεώσιμες πηγές.
Η πρόταση
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θα έχουν στη διάθεσή τους τέσσερις μήνες (μπορεί να παραταθεί κατά δύο μήνες) για να εξετάσουν το έγγραφο. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορεί να απορρίψει το έγγραφο με απλή πλειοψηφία. Το Συμβούλιο έχει επίσης το δικαίωμα να αντιταχθεί στην πρόταση της Επιτροπής, με ενισχυμένη ειδική πλειοψηφία (δηλαδή τουλάχιστον 20 κράτη-μέλη). Μόλις λήξει η περίοδος εξέτασης και κανένας από τους συννομοθέτες δεν αντιταχθεί, ο Συμπληρωματικός κατ’ εξουσιοδότηση νόμος θα τεθεί σε ισχύ και θα ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2023.
Η αντίδραση
Η κυβέρνηση της Αυστρίας έχει δεσμευτεί να αμφισβητήσει στα δικαστήρια την απόφαση της Ε.Ε.
Την ίδια ώρα που η Ευρώπη αντιμετωπίζει τις αυξανόμενες τιμές της ενέργειας και τις ανησυχίες για την εξάρτησή της από το εισαγόμενο ρωσικό αέριο εν μέσω πολιτικών εντάσεων για την Ουκρανία, το φυσικό αέριο και η πυρηνική ενέργεια φαίνεται πως μπαίνουν από «ανοικτό παράθυρο» στην ενεργειακή ατζέντα της Ευρώπης αλλά και αρκετών κυβερνήσεων αλλά και ακτιβιστών.
Ο ομοσπονδιακός Υπουργός Κλιματικής Αλλαγής της Αυστρίας κ. Gewessler ανέφερε σχετικά σε δημοσιογράφους:
«Θα προετοιμάσουμε όλα τα νομικά βήματα τις επόμενες εβδομάδες και εάν ή όταν τεθεί σε ισχύ η ταξινόμηση, θα υποβάλουμε νομική αγωγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο», προσθέτοντας ότι το Λουξεμβούργο είχε ήδη δηλώσει ότι θα συμμετάσχει στη νομική καταγγελία.
Ο Gewessler περιέγραψε την πυρηνική ενέργεια ως «ξεπερασμένη» και «πολύ ακριβή» και τόνισε τις ανησυχίες για την ασφάλεια και την αβεβαιότητα για τον τρόπο αντιμετώπισης των πυρηνικών αποβλήτων, αποκαλώντας την ταξινόμηση «πρόγραμμα» greenwashing για την πυρηνική ενέργεια και τα ορυκτά καύσιμα.
