Η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη ήπειρο στον κόσμο, κάτι που δείχνει πως επιταχύνεται η Κλιματική Αλλαγή, μαζί με τις επιπτώσεις,
Ήδη η Γαλλία βιώνει ιστορικό καύσωνα. Στην χώρα, συνέβη και το εξής παράδοξο: Οι αρχές έθεσαν εκτός λειτουργίας πυρηνικό σταθμό εξαιτίας της ανόδου της θερμοκρασίας των υδάτων του ποταμού Γαρούνα. Οι πυρηνικοί σταθμοί κατασκευάζονται δίπλα στη θάλασσα ή σε ποτάμια για να ψύχουν τους αντιδραστήρες με το νερό, το οποίο όμως, στην περίπτωση του Γαρούνα, έφτασε στους 28°C, θερμοκρασία που απαγορεύει την είσοδο του νερού στις πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Στην Ισπανία, καύσωνας τεσσάρων ημερών, προκάλεσε το θάνατο πάνω από 200 πολιτών, στο Βέλγιο, καταγράφηκε η υψηλότερη θερμοκρασία εδώ και μισό αιώνα.
Η Ελβετία, στο βόρειο τμήμα της χώρας, στη Βασιλεία, κατέγραψε ρεκόρ θερμοκρασίας για το μήνα Ιούνιο, που έφτασε τους 38° C, κάτι που είχε να συμβεί τα τελευταία 80 χρόνια.
Στην Ιταλία, ο καύσωνας διαρκεί ήδη 11 ημέρες, ρεκόρ διάρκειας στην γειτονική χώρα, με 17 πόλεις να βρίσκονται σε συναγερμό, με έκτακτα μέτρα έτοιμα να εφαρμοστούν από τις αρχές.
Στη Βρετανία, οι πολίτες γνώρισαν την υψηλότερη θερμοκρασία για μήνα Ιούνιο, με 36,4 °C, με συνεχή ρεκόρ, που έσπαγαν το ένα πίσω από το άλλο, αλλά το ίδιο είχε συμβεί και τον Μάιο.
Στην Ολλανδία, οι Αρχές εξέδωσαν «κόκκινο» συναγερμό διότι αναμένουν αναμένουν ακραία φαινόμενα ζέστης σε ολόκληρη την χώρα, με την θερμοκρασία να υπολογίζεται πως θα φτάσει τους 40 °C.
H παρατεταμένη περίοδο καύσωνα στην Δυτική Ευρώπη, επηρεάζει σοβαρά τις πόλεις και οδηγεί σε δεκάδες χιλιάδες θανάτους, αυξανόμενες νοσηλείες, κλείσιμο σχολείων και ανθρώπους που προσαρμόζουν τη ζωή τους για να αποφύγουν τις αφιλόξενες εξωτερικές συνθήκες.
Τα χειρότερα σενάρια
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του World Resources Institute οι ευρωπαικές πόλεις θα αντιμετωπίσουν στο μέλλον μεγαλύτερα και πιο συχνά κύματα καύσωνα. Εάν η αύξηση της θερμοκρασίας ανέβει από 1,5°C σε 3°C, που θεωρητικά αποτελεί και το χειρότερο σενάριο, τα δεδομένα θα αλλάξουν, εμφανώς προς μια χειρότερη κατάσταση.
Με 3 βαθμούς Κελσίου αύξηση της θερμοκρασίας, οι πόλεις σε όλη τη Νότια και Ανατολική Ευρώπη θα μπορούσαν να βιώσουν μια μέση αύξηση 10 ημερών ετησίως με θερμοκρασίες άνω των 35 βαθμών Κελσίου. Επιπλέον, ένας σημαντικός αριθμός ευρωπαϊκών πόλεων θα μπορούσε να αντιμετωπίσει κύματα καύσωνα διάρκειας ενός μήνα, και πιο συχνά κύματα καύσωνα, από ό,τι με 1,5 βαθμό Κελσίου θέρμανσης.
Για παράδειγμα, το μεγαλύτερο σε διάρκεια κύμα καύσωνα κάθε χρόνο στη Νάπολη της Ιταλίας, μπορεί να διπλασιαστεί από 25 ημέρες σε ένα σενάριο 1,5 βαθμού Κελσίου, σε 50 ημέρες με 3 βαθμούς Κελσίου θέρμανσης. Και για πολλές πόλεις σε όλη την Ευρώπη, οι καλοκαιρινές θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών Κελσίου θα μπορούσαν να γίνουν ολοένα και πιο συχνές.
Σε ένα σενάριο 3 βαθμών Κελσίου, πόλεις στην Ισπανία, όπως η Μαδρίτη και η Σεβίλλη, θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν έναν επιπλέον μήνα ετησίως με θερμοκρασίες άνω των 35 βαθμών Κελσίου— έως και 52 και 77 ημέρες ετησίως, αντίστοιχα.
Αυξημένη ζήτηση ενέργειας
Σύμφωνα με την ίδια μελέτη του World Resources Institute η πιθανότητα για παρατεταμένη καλοκαιρινή ζέστη επιδεινώνεται από την έλλειψη κλιματισμού σε όλη την Ευρώπη. Το 2022, μόνο το 19% των κατοικιών και των επιχειρήσεων διέθεταν κλιματισμό, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, όπου το ποσοστό διείσδυσης είναι 90%, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.
Σε ολόκληρη την Ευρώπη, η ανάλυσή προβλέπει αύξηση 32% στη ζήτηση ενέργειας που απαιτείται για την ψύξη κτιρίων (μετρούμενη με βάση τις βαθμοημέρες ψύξης) σε σενάριο θέρμανσης 3 βαθμών Κελσίου σε σύγκριση με θέρμανση 1,5 βαθμών Κελσίου.
Η αύξηση της ζήτησης ψύξης θα έθετε ιδιαίτερες προκλήσεις σε πόλεις που έχουν συνηθίσει σε εύκρατα κλίματα, όπως το Δουβλίνο της Ιρλανδίας, το Ελσίνκι της Φινλανδίας, το Μπέρμιγχαμ της Αγγλίας και το Όσλο της Νορβηγίας, καθώς και σε αστικές περιοχές με χαμηλότερο εισόδημα που ενδέχεται να μην έχουν την οικονομική δυνατότητα να αγοράσουν κλιματιστικά. Αυτό θα αποτελούσε μια μακροπρόθεσμη τάση. Στη Γερμανία, για παράδειγμα, η ποσότητα ενέργειας που απαιτείται κατά τη διάρκεια των αιχμών της θερμότητας έχει αυξηθεί πενταπλάσια από το 1979.
Η πίεση στις υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας και στους στόχους απαλλαγής από τον άνθρακα της Ευρώπης θα αυξανόταν σε σημαντικό βαθμό. Η μηχανική ψύξη ευθύνεται για το 10% της παγκόσμιας χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας και συμβάλλει σχεδόν στο 4% των ετήσιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σήμερα. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προβλέπει ότι η ζήτηση για κλιματισμό θα τριπλασιαστεί έως το 2050.
Θνησιμότητα και Ζέστη
Η διαφορά μεταξύ 1,5 και 3 βαθμών Κελσίου έχει συνέπειες μεταξύ ζωής ή θανάτου. Σε ένα σενάριο θέρμανσης κατά 3 βαθμούς Κελσίου, οι προβλέψεις του Κέντρου Ερευνών της ΕΕ δείχνουν ότι η θνησιμότητα που σχετίζεται με τη θερμότητα στην Ευρώπη θα μπορούσε να τριπλασιαστεί σε σχέση με σήμερα. Αυτό υπογραμμίζει τον δαπανηρό αντίκτυπο της καθυστέρησης της δράσης για το κλίμα. Οι θάνατοι που σχετίζονται με τη θερμότητα, που τώρα είναι έξι φορές πιο συχνοί στη Νότια Ευρώπη από ό,τι στη Βόρεια Ευρώπη, θα μπορούσαν να συμβούν 9,3 φορές πιο συχνά στο νότο από ό,τι στο βορρά.
Μέχρι το 2050, τα θερμά σημεία της ΕΕ για θνησιμότητα που σχετίζεται με τη θερμότητα πιθανότατα θα βρίσκονται στην Ισπανία, την Ιταλία και την Ελλάδα, αλλά θα μπορούσαν επίσης να περιλαμβάνουν ένα σημαντικό μέρος της Γαλλίας.
Σενάρια πόλης
Η ανυπόφορη ζέστη γίνεται αισθητή σε όλη την ήπειρο, από πόλεις κατά μήκος της Μεσογείου, έως πόλεις στις πόλεις της Βόρειας Ευρώπης, όπου τα σπίτια έχουν σχεδιαστεί κυρίως για να αντέχουν στις κρύες εποχές.
Η Ευρώπη βρίσκεται επί του παρόντος σε μια τροχιά που θα μπορούσε να δει αύξηση της θερμοκρασίας κατά περίπου 3,1 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα έως το 2100, εκτός εάν ληφθούν σημαντικά μέτρα για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη Έκθεση του ΟΗΕ για το Χάσμα Εκπομπών. Οι θερμοκρασίες για τον Αύγουστο, και καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024, ξεπέρασαν ήδη τους 1,5 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, ένα όριο για το οποίο οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι θα επιφέρει πιο επικίνδυνες επιπτώσεις από την κλιματική αλλαγή.
Συμπέρασμα
