Πάνω από 350 μαθητές και 93 εκπαιδευτικοί από την Ελλάδα, την Ισπανία, τη Γαλλία και την Πορτογαλία αναπτύσσουν ένα πρωτοποριακό μοντέλο «επιστήμης των πολιτών». Τα τελικά συμπεράσματα και τα εκπαιδευτικά εργαλεία της διετούς δράσης του Erasmus+ θα παρουσιαστούν επίσημα στις 18 Ιουνίου 2026.
Το έργο
Στην τελική και πιο καθοριστική του φάση εισέρχεται το διεθνές εκπαιδευτικό έργο SchoolFan, μια στρατηγική πρωτοβουλία που στοχεύει στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης για την κλιματική αλλαγή εντός της σχολικής αίθουσας.
Έπειτα από δύο χρόνια συντονισμένης εργασίας, η διεθνής κοινοπραξία, στην οποία συμμετέχει ενεργά το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), ολοκληρώνει τα τελικά παραδοτέα του έργου. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το ευρωπαϊκό πλαίσιο Erasmus+ (Γραμμή έργων εκπαιδευτικής συνεργασίας KA2) και έχει ως κεντρικό άξονα τη δημιουργία ενός αναπαράξιμου μοντέλου προστασίας των Ευρωπαίων εφήβων από τις ψευδείς ειδήσεις στο ψηφιακό περιβάλλον.
Διεπιστημονική συνεργασία
Από την έναρξή του, τον Απρίλιο του 2024, το SchoolFan συντονίζεται από μια ομάδα 30 εκπαιδευτικών και ερευνητών από αναγνωρισμένα ακαδημαϊκά ιδρύματα τεσσάρων χωρών, στην οποία συμμετέχουν το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) από την Ελλάδα, το Πανεπιστήμιο του Αβέιρο και το Nova Πανεπιστήμιο Λισαβόνας από την Πορτογαλία, το Πανεπιστήμιο Rey Juan Carlos και το Πανεπιστήμιο Complutense της Μαδρίτης από την Ισπανία, καθώς και ο οργανισμός Cercle FSER από τη Γαλλία.
Η σύσταση της ομάδας συνδυάζει την επιστημονική εξειδίκευση στη διδακτική των φυσικών επιστημών και την παιδαγωγική, με την τεχνογνωσία επαγγελματιών από τους κλάδους της δημοσιογραφίας και της εταιρικής επικοινωνίας, εξασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο μια σφαιρική και επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση του φαινομένου της παραπληροφόρησης.
Ευρωπαϊκό έργο SchoolFan: Το ΕΚΠΑ στη μάχη κατά της παραπληροφόρησης για την κλιματική αλλαγή στα σχολεία
Στοχευμένες δράσεις
Η στρατηγική του SchoolFan αναπτύχθηκε γύρω από τρεις κεντρικούς πυλώνες:
- Ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης: Μελετήθηκαν τα σχολικά προγράμματα και πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις με ειδικούς, με σκοπό να βρεθεί ο καταλληλότερος τρόπος για την εκπαίδευση των μαθητών γύρω από την αναγνώριση των αληθινών και των ψευδών ειδήσεων.
- Κατάρτιση εκπαιδευτικών: Περισσότεροι από 90 εκπαιδευτικοί συμμετείχαν σε εξειδικευμένα σεμινάρια, αποκτώντας τις απαραίτητες γνώσεις για να καθοδηγούν τους μαθητές τους στην αναγνώριση και την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης μέσα στην τάξη.
- Δημιουργία ψηφιακών εργαλείων: Σχεδιάστηκαν σύγχρονες διαδικτυακές εφαρμογές και εκπαιδευτικό υλικό, που επιτρέπουν σε μαθητές και καθηγητές να διαχειρίζονται με υπευθυνότητα τα σύνθετα κοινωνικά και περιβαλλοντικά ζητήματα της εποχής μας.
Η εφαρμογή στην πράξη
Κατά το διάστημα Ιανουαρίου – Μαρτίου 2026, το SchoolFan εφαρμόστηκε ως έργο «επιστήμης των πολιτών» σε 32 τάξεις δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και στις τέσσερις συμμετέχουσες χώρες, με τη συμμετοχή 350 μαθητών.
Οι μαθητές λειτούργησαν ως ελεγκτές πληροφοριών (fact-checkers), αναλύοντας ψηφιακό περιβάλλον και περιεχόμενο σχετικό με το κλίμα σε δημοφιλείς πλατφόρμες, όπως το TikTok, το YouTube και το Instagram, με βάση διεθνείς οδηγίες επαλήθευσης. Παράλληλα, πολλοί μαθητές ανέπτυξαν αυτόνομες πρωτοβουλίες στα σχολεία τους, λειτουργώντας ως πολλαπλασιαστές της γνώσης για την ευαισθητοποίηση των συμμαθητών τους.
Μοντέλο για την Ευρώπη
Μέχρι τα τέλη Ιουνίου, η ευρωπαϊκή εκπαιδευτική κοινότητα θα διαθέτει ένα πλήρως αναπαράξιμο μοντέλο, έτοιμο να εφαρμοστεί ευρύτερα, διευκολύνοντας την υιοθέτηση βέλτιστων πρακτικών στην κλιματική εκπαίδευση.
Η κ. Ευαγγελία Μαυρικάκη, Καθηγήτρια Βιολογίας και Αγωγής Υγείας στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΕΚΠΑ και εκπρόσωπος της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα EuroScitizen, δήλωσε σχετικά: «Το SchoolFan αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο της εκπαίδευσης στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της νέας γενιάς απέναντι στην παραπληροφόρηση. Παρέχουμε στους μαθητές και τις μαθήτριες τα απαραίτητα μεθοδολογικά εργαλεία, ώστε να αναπτύξουν την κριτική τους σκέψη και να συμμετέχουν ενεργά, συνειδητά και με ασφάλεια στο σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον».
Σχετικά με το SchoolFan
Το SchoolFan είναι ένα ευρωπαϊκό έργο εκπαιδευτικής καινοτομίας που χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Erasmus+. Προωθεί τον γραμματισμό στα μέσα ενημέρωσης και την κριτική σκέψη στους μαθητές και τις μαθήτριες δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.Μέσω ενός μοντέλου επιστήμης των πολιτών, το έργο εκπαιδεύει και υποστηρίζει εκπαιδευτικούς και σχολεία σε Ισπανία, Γαλλία, Πορτογαλία και Ελλάδα ώστε να εντοπίζουν, αναλύουν και αντιμετωπίζουν την παραπληροφόρηση για την κλιματική αλλαγή στα κοινωνικά δίκτυα.Το SchoolFan αναπτύσσει εκπαιδευτικούς πόρους, ψηφιακά εργαλεία και εξειδικευμένες εκπαιδεύσεις που βοηθούν τους νέους να κατανοήσουν πώς διαδίδονται τα ψευδή νέα, να αξιολογούν την αξιοπιστία των πηγών και να συμμετέχουν ενεργά στη δημιουργία επιστημονικής γνώσης. Στόχος του είναι η ενίσχυση μιας πιο ενημερωμένης, κριτικής και ενεργού πολιτειότητας απέναντι στις σύγχρονες κλιματικές προκλήσεις.
