Ο πρόεδρος της Ε.Δ.Ε.Υ.Α. και δήμαρχος Ρεθύμνου μιλά για την υπόθεση «νερό», που δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά, αλλά με στοχευμένα μέτρα.
Τα βασικά σημεία της συνέντευξης:
– Ο εκσυγχρονισμός των συστημάτων ύδρευσης – αποχέτευσης
– Ο ψηφιακός μετασχηματισμός των επιχειρήσεων ύδρευσης
– Η επαναχρησιμοποίηση του επεξεργασμένου νερού
– Η διαχείριση της ιλύος των ΕΕΛ
– Τα έξυπνα συστήματα ύδρευσης
– Οι καταστροφές των δικτύων από τις πλημμύρες
– Η λειψυδρία και οι ευρωπαϊκές οδηγίες
– Οι περιοχές που απειλούνται περισσότερο
– Η υποστελέχωση των Δ.Ε.Υ.Α. και οι συγχωνεύσεις
– Οι προτάσεις της Ε.Δ.Ε.Υ.Α. και το ενεργειακό κόστος
Συνέντευξη στον Μιχάλη Σταθακόπουλο
Η διαχείριση των υδατικών πόρων της χώρας μας είναι ένα σύνθετο ζήτημα, με γνωστές πτυχές, πάγια αιτήματα των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης – Αποχέτευσης και διαχρονικές προκλήσεις. Οι ανάγκες της γεωργίας, της βιομηχανίας τροφίμων, του τουρισμού αλλά και του πολίτη, παρουσιάζουν αυξητική τάση, την ίδια στιγμή που οι υδάτινοι πόροι γνωρίζουν νέες πιέσεις λόγω και της επέκτασης των αστικών κέντρων. Το ζητούμενο είναι ο εξορθολογισμός της διαχείρισης των υγρών αποβλήτων για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και η εξασφάλιση της ποιότητας του νερού.
Για τα προβλήματα που εμποδίζουν τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης – Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) να λειτουργήσουν με το βέλτιστο τρόπο αλλά και να διατηρήσουν την τιμή κατανάλωσης σε χαμηλά επίπεδα, μιλά στο Ecotec ο πρόεδρος της Ένωσης των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης – Αποχέτευσης (ΕΔ.Ε.Υ.Α.) και δήμαρχος Ρεθύμνου κ. Γιώργος Μαρινάκης, επισημαίνοντας ότι η τεχνολογία αλλά και οι εφαρμογές της κυκλικής οικονομίας αποτελούν μεγάλα εφόδια σε αυτή την προσπάθεια.
– Ποια προβλήματα και ποιες προκλήσεις αντιμετωπίζουν οι Δ.Ε.Υ.Α. σήμερα;
Τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Δ.Ε.Υ.Α. σήμερα είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος, που ξεπερνά το 40% του συνολικού λειτουργικού κόστους χωρίς άμεσες προοπτικές μείωσης, και η άνω του 50% υποστελέχωση.
Στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι Δ.Ε.Υ.Α. συμπεριλαμβάνονται επίσης η κλιματική κρίση με τις δύο εκφάνσεις της, την ξηρασία που επιφέρει λειψυδρία και τις πλημμύρες, καθώς και οι πολύ απαιτητικές Οδηγίες για τον τομέα υδάτων, όπως είναι:
* Η Οδηγία για την ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης (2020/2184).
* Η νέα Οδηγία για τα λύματα (2024/3019).
* Η Οδηγία για την Κυβερνοασφάλεια (NIS2).
Προκλήσεις επίσης αποτελούν ο διαφαινόμενος περιορισμός των ευρωπαϊκών, αλλά και των εθνικών επιχορηγήσεων, ο περιορισμός των διαρροών και γενικότερα η διαχείριση του μη ανταποδοτικού νερού, η διαχείριση της λάσπης των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, η επαναχρησιμοποίηση του επεξεργασμένου νερού με βάση το νέο ενωσιακό θεσμικό πλαίσιο, καθώς και ο ψηφιακός μετασχηματισμός των επιχειρήσεων ύδρευσης.
– Σε ποιο βαθμό έχουν εξοπλιστεί οι φορείς των δημοτικών επιχειρήσεων με έξυπνα συστήματα ύδρευσης;
Τα εθνικά και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα και εργαλεία («Φιλόδημος», «Αντώνης Τρίτσης», Εθνικό Π.Δ.Ε., ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας) έχουν χρηματοδοτήσει –στα 45 χρόνια λειτουργίας των Δ.Ε.Υ.Α.– πλήθος έργων ύδρευσης και αποχέτευσης.
Και τα τελευταία χρόνια έχουν χρηματοδοτηθεί σε σημαντικό βαθμό «έξυπνα» συστήματα, όπως συστήματα τηλεελέγχου – τηλεχειρισμού, ψηφιακά υδρόμετρα, συστήματα διαχείρισης ενέργειας και συστήματα αυτοματισμού στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων.
Ωστόσο, στην «αχαρτογράφητη ενδοχώρα» που παρέλαβαν οι Δ.Ε.Υ.Α. με το Πρόγραμμα «Καλλικράτης» το 2010, παραμένουν ανάγκες για παρεμβάσεις αντικατάστασης και εκσυγχρονισμού των συστημάτων ύδρευσης και αποχέτευσης.
– Σε καιρό έντονης λειψυδρίας, ποιες περιοχές της Ελλάδας αντιμετωπίζουν τα μεγαλύτερα προβλήματα και πως σκοπεύετε να αντιμετωπίσετε το φαινόμενο;
Το πρόβλημα της λειψυδρίας αναφέρεται στην ανεπάρκεια διαθέσιμου νερού για κάλυψη των αναγκών ύδρευσης, άρδευσης και άλλων χρήσεων, είτε λόγω φυσικών αιτίων είτε λόγω ανθρώπινης δραστηριότητας.
Ιδιαίτερα ευάλωτα είναι τα νησιά των Κυκλάδων, τα Δωδεκάνησα και η Κρήτη, ειδικά η ανατολική πλευρά του νησιού, που λόγω του έντονου τουριστικού κύματος παρουσιάζουν ιδιαίτερα αυξημένες ανάγκες σε νερό ανθρώπινης κατανάλωσης, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες που είναι μια ξηρή περίοδος.
Στην ηπειρωτική Ελλάδα, ιδιαίτερα στο ανατολικό τμήμα όπως είναι η ανατολική Πελοπόννησος, αναμένεται να δημιουργήσουν μελλοντικά προβλήματα η σημαντική ανομβρία αλλά και οι υψηλότερες από το κανονικό για την εποχή θερμοκρασίες.
Σημαντικός παράγοντας όξυνσης του προβλήματος της λειψυδρίας είναι η τεράστια κατανάλωση νερού (85% στο σύνολο της χώρας) που πραγματοποιείται στον αγροτικό τομέα, με ένα τεράστιο ποσοστό αυτού να σπαταλιέται.
Οι Δ.Ε.Υ.Α. σε μια προσπάθεια αντιμετώπισης και πρόληψης του φαινομένου της λειψυδρίας, προσπαθούν να περιορίσουν τις διαρροές στα δίκτυά τους, υιοθετούν εναλλακτικούς τρόπους παραγωγής νερού όπως είναι οι αφαλατώσεις, ενώ εξετάζουν λύσεις όπως είναι η ανόρυξη νέων γεωτρήσεων, η αξιοποίηση επεξεργασμένων λυμάτων και η ανάκτησή τους για τη γεωργία, αλλά και η συλλογή του βρόχινου νερού.
Τέλος, ενημερώνουν και ευαισθητοποιούν τους καταναλωτές στο θέμα της εξοικονόμησης νερού και στο θέμα της ορθής διαχείρισης, με αναρτήσεις και έντυπες ανακοινώσεις, video spot και φυλλάδια.
Η διαχείριση των υδατικών πόρων της χώρας μας είναι ένα σύνθετο ζήτημα, στο οποίο εμπλέκονται όχι μόνο οι νόμιμοι διαχειριστές των υδατικών πόρων, αλλά και οι καταναλωτές.
Η λειψυδρία δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται συγκυριακά και αποσπασματικά, αλλά με στοχευμένα μέτρα, ενταγμένα σε μια συνεκτική στρατηγική που θα ξεκινά από την πολιτεία, θα περνά στους παρόχους ύδατος και θα καταλήγει στους πολίτες με την όποια ιδιότητά τους.
Περισσότερα στην έντυπη έκδοση του Ecotec Νο 217 Ιούλιος – Αύγουστος 2025
