Για μικρές ανεμογεννήτριες ο λόγος. Μικρές, ή μάλλον μικρούλες μιας και μικρές ανεμογεννήτριες ορίζονται από τον κανονισμό του οργανισμού IEC, International Electrotechnical Commission, τον IEC61400_2 όσες ανεμογεννήτριες έχουν ονομαστική ισχύ μικρότερη από 100kW. Για αυτές που θα αναφερθούμε έχουν ισχύ μικρότερη από 20kW.
Η ιστορία αυτών των μηχανών στην Κρήτη, ξεκινά από πολύ παλιά. Από τότε που ο Δαίδαλος έφτιαξε φτερά για να φύγει από το νησί. ʼλλοι, μεταγενέστεροι, τεχνίτες, φτιάξανε μύλους για να αλέθουν στάρι. Πριν από 120 χρόνια ο Μανώλης Παπαδάκης ή όπως τον ξέρουνε οι πολλοί, ο Σπιρτοκούτης, έφτιαξε την πρώτη ανεμαντλία στο νησί.
Έτσι λοιπόν, με τα φτερά του Δαίδαλου και τον μύλο του Σπιρτοκούτη, για ξεκίνημα και μ? ένα δυναμό από ποδήλατο, ξεκινήσαμε πριν από 20 περίπου χρόνια στο ΤΕΙ Κρήτης να φτιάχνομε μύλους που παρήγαγαν … ηλεκτρικό ρεύμα.
Καταφέραμε να ηλεκτροδοτήσομε το εργαστήριό μας με τον άνεμο. Έτσι καταλήξαμε στις, πρώτες παγκοσμίως, προδιαγραφές για μικρές ανεμογεννήτριες και δημοσιεύτηκε το “Technical Regulations for type Certification of Small Wind Turbines”, χρηματοδοτημένο από το πρόγραμμα, EU Altener Program, (The TEI of Crete Wind Energy Lab Edition, Heraklion Crete, May 2002) από τους Χρηστάκη Δ., Frandsen S. & Hoeholdt P. Η συνεισφορά στην επιστημονική εργασία IEC MT2 group for the IEC 61400_2 Regulations for the small wind turbines αποτέλεσε μια μεγάλη εμπειρία επειδή μας βοήθησε να συγκρίνομε την γνώση που αποκτήσαμε, με αυτήν των πλέον προχωρημένων οργανισμών, κατασκευαστών και εμπειρογνωμόνων παγκοσμίως και να καταλήξομε σε αποκρυσταλλωμένα, διεθνώς παραδεκτά πρότυπα. Σήμερα ο IEC 61400_2 αποτελεί τον βασικό οδηγό για όποιον ασχολείται με τις μικρές ανεμογεννήτριες.
Μετά από 15 χρόνια δουλειά, παιδιά του εργαστηρίου, δημιούργησαν την εταιρία Mechatron ΑΕ στη Βιομηχανική περιοχή Ηρακλείου και άρχισαν να κατασκευάζουν, να εγκαθιστούν και να υποστηρίζουν ανεμογεννήτριες για να ηλεκτροδοτούν σπίτια και επιχειρήσεις με περισσότερη αξιοπιστία από αυτήν της τέως Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού και νυν ΔΕΗ ΑΕ. Το όνομα της πρώτης εμπορικής εφαρμογής μικρής Ανεμογεννήτριας είναι Αλκυονίς 1.1. Η ονομαστική ισχύς της στα 9,5m/s (ονομαστική ταχύτητα ανέμου) είναι 1,1 kW. 100% διαθεσιμότητα ισχύος, με σταθερότητα τάσης και σταθερή συχνότητα που ποτέ δεν είδαμε από το δίκτυο της ΔΕΗ. Η Mechatron ΑΕ την παρέχει στους πελάτες της και μάλιστα πολλές από αυτές για κατοικίες. Τέτοιες ανεμογεννήτριες έχουν εγκατασταθεί 12 συνολικά και δουλεύουν άψογα, μέχρι σήμερα. Η πρώτη εφαρμογή έγινε στις αρχές του 1999. Λειτουργεί αδιάλειπτα, έως σήμερα, δηλαδή για 102 μήνες.
Μικροπροβλήματα της «παιδικής ηλικίας» της Αλκυονίδας έχουν λυθεί. Βελτιώσεις, κυρίως για την μείωση του κόστους κατασκευής μπορούν να γίνουν και είναι θέμα εξασφάλισης του εύρους της αγοράς για να πέσει το κόστος κατασκευής, να δημιουργηθεί δίκτυο πωλήσεων και να παρέχεται η απαραίτητη μετά την πώληση υποστήριξη. Από μια έρευνα που έγινε με ερωτηματολόγιο από σπουδαστές του τμήματος Μηχανολογίας προς τους χρήστες αυτών των συστημάτων έδειξε τα ακόλουθα:
- Τα προβλήματα που έχουν παρουσιαστεί κατά την λειτουργία των α/γ Αλκυονίς 1.1. είναι ελάχιστα έως ανύπαρκτα. Όλα τα προβλήματα αντιμετωπίστηκαν άμεσα από την κατασκευάστρια εταιρία.
- Η αποδοχή από τους επισκέπτες των εγκαταστάσεων, όταν είδαν το σύστημα ήταν από θετική έως ενθουσιώδης. Στην αρχή βέβαια υπήρχε η απορία αν λειτουργεί το σύστημα και αν μπορεί να ανταπεξέλθει στις ανάγκες μιας κατοικίας. Μάλιστα σε μια περίπτωση όταν το οίκημα το επισκέφτηκαν καθηγητές από το εξωτερικό έμειναν έκπληκτοι και εντυπωσιάστηκαν. Υπήρχαν όμως και περιπτώσεις που δεν έδωσαν καμία σημασία και τους άφησε αδιάφορους. Αυτό κυρίως συνέβαινε στο τουριστικό κατάλυμα.
- Ο κύριος λόγος που οδήγησε στην αγορά και εγκατάσταση αυτόνομου ενεργειακού συστήματος ήταν το κοστολόγιο της ΔΕΗ, για την επέκταση του δικτύου στο σημείο όπου βρίσκεται η εγκατάσταση και η σύνδεση του με αυτό. Ένας πολύ σημαντικός λόγος βέβαια ήταν και η επιλογή των χρηστών για φιλική συμπεριφορά προς το περιβάλλον. Ο συνδυασμός αυτών ώθησε στην επιλογή των ΑΠΕ για ηλεκτροδότηση που όπως φαίνεται και παραδέχονται και οι ιδιοκτήτες, ήταν μια πολύ καλή επιλογή που τους έχει αφήσει απόλυτα ευχαριστημένους.
SeparatorBetweenMainTextsΠαράλληλα με τα αυτόνομα συστήματα, στο εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας του ΤΕΙ Κρήτης μελετήθηκαν και ανεμογεννήτριες για σύνδεση με το δίκτυο. Όπως για παράδειγμα η πρώτη εφαρμογή, η ΔΙΗΡΙΣ 8Kw. Η Δίφτερη αυτή α/γ δοκιμάστηκε στο εργαστήριο με επιτυχία. Το κόστος όμως και η αγορά της ενέργειας δεν επέτρεψαν την εμπορική εφαρμογή. Μετά την ανάπτυξη των κανονισμών για μικρές α/γ σε συνεργασία με το Δανέζικο Εθνικό εργαστήριο, το γνωστό RISOE, προϊόν ενός προγράμματος ALTENER της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Λασιθίου, η μηχανή αυτή επανασχεδιάστηκε, έγινε τρίφτερη και δοκιμάστηκε εκ νέου.
Σήμερα βρίσκεται σε ανάπτυξη η πρώτη α/γ που σχεδιάστηκε σύμφωνα με τους προηγούμενους κανονισμούς αλλά και με τον IEC61400_2. Η α/γ αυτή, λειτουργεί στο σταθμό δοκιμών του εργαστηρίου Αιολικής Ενέργειας του ΤΕΙ Κρήτης και χρηματοδοτήθηκε μερικώς από την εταιρία ΠΕΤΡΟΓΚΑΖ ΑΕ, στα πλαίσια σχετικού προγράμματος. Είναι μια μεγάλη πρόκληση για μας στο εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας και Σύνθεσης Ενεργειακών Συστημάτων η ανάθεση από μια μεγάλη εταιρεία πετρελαιοειδών της ανάπτυξης του βιομηχανικού πρωτοτύπου μιας μικρής ανεμογεννήτριας. Η ΠΕΤΡΟΓΚΑΖ ΑΕ έχει το μεγαλύτερο μερίδιο στην αγορά του υγραερίου στην Ελλάδα και αποτελεί μέλος του μεγάλου Ευρωπαϊκού ομίλου εταιρειών εμπορίας και διανομής υγραερίου BUTAN GAS GROUP. Η επένδυση μιας εταιρείας πετρελαιοειδών στην ανάπτυξη της Αιολικής τεχνολογίας δεν μπορεί παρά να είναι μια ελπίδα για το μέλλον. Ας μας επιτραπεί να ελπίζομε ότι σε λίγα χρόνια ο άνεμος θα υποκαθιστά σεβαστά ποσοστά της παγκόσμια καταναλισκόμενης ενέργειας. Η συμβολή του καθενός θα μετρήσει στην υγεία και στην οικονομία των άμεσα επόμενων γενεών και στην ευστάθεια του κλίματος αυτού του πλανήτη.
Κλείνοντας, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η ενέργεια που παράγουν οι μικρές Α/Γ είναι ακριβώς η ίδια με αυτή των φωτοβολταϊκών. Η μόνη διαφορά που έχουν είναι στην τιμή που πληρώνει ο εκάστοτε διαχειριστής του δικτύου στον παραγωγό του οποίου αγοράζει την ηλεκτρική ενέργεια. Το γιατί η ενέργεια από τα φωτοβολταϊκά πληρώνεται στην τιμή που έχει κάνει όλους τους μικρούς, μεσαίους και μεγάλους επενδυτές να τρέχουν για να «γευτούν» ένα κομμάτι της πίτας των 700 MW είναι θέμα για πολλά άρθρα και περαιτέρω αναλύσεις.
Τεύχος: Ιανουάριος 2009
