Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup κ. Κυριάκος Πιερρακάκης συνομίλησε, στο Governor Talks των Εαρινών Συνόδων του ΔΝΤ 2026, με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Τμήματος του ΔΝΤ κ. Άλφρεντ Κάμμερ για τις τρέχουσες εξελίξεις στην οικονομία λόγω των πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή. Ενα σημαντικό θέμα, ήταν η αγορά της ενέργειας και της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε στο επίκαιρο θέμα της ευρωπαικής ενεργειακής ένωσης:
«Τα δίκτυά μας έχουν κατά μέσο όρο ηλικία άνω των 40 ετών. Οι επενδύσεις που απαιτούνται εκτιμώνται περίπου στα 580 δισ. ευρώ. Συνεπώς, πρώτον, οι επενδύσεις στα δίκτυα είναι εκ των ων ουκ άνευ, δεύτερον, απαιτούνται περισσότερες επενδύσεις στην αποθήκευση ενέργειας, και τρίτον, στις διασυνδέσεις.
Σε αυτόν τον τομέα, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων διαδραματίζει ιδιαίτερα θετικό ρόλο. Ωστόσο, είναι σαφές ότι χρειάζεται να γίνουν περισσότερα. Και σε θεσμικό επίπεδο, η προώθηση μιας πλήρους Ενεργειακής Ένωσης στην Ευρώπη θα έχει άμεσο και θετικό αντίκτυπο, όχι μόνο στην ενέργεια, αλλά και συνολικά στην ανταγωνιστικότητα. Αυτό είναι απαραίτητο για να μπορέσουμε να υλοποιήσουμε το συνολικό όραμα που περιγράφεται στις εκθέσεις Ντράγκι και Λέτα» ανέφερε ο Έλληνας Υπουργός Οικονομικών.
Κι επίσης πρόσθεσε:
«Συχνά μιλάμε για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, για την ενιαία αγορά, για το «28ο καθεστώς», για τη ψηφιακή χρηματοδότηση και την ανάπτυξη του ψηφιακού ευρώ, καθώς και για τη συνολική ρύθμιση του ψηφιακού χρηματοπιστωτικού τομέα ως βασικές προτεραιότητες του ευρωπαϊκού εγχειρήματος σήμερα. Όμως, χωρίς την υλοποίηση μιας πλήρους Ενεργειακής Ένωσης με αυτούς τους όρους, δεν θα μπορέσουμε να δημιουργήσουμε τις απαραίτητες προϋποθέσεις για να επιτύχουμε όλους αυτούς τους στόχους».
Ο Άλφρεντ Κάμμερ, από την πλευρά του τόνισε τα εξής:
«Είναι αυτονόητο. Η προώθηση της Πράσινης Συμφωνίας θα καταστήσει την ενέργεια πιο προσιτή και πιο σταθερή. Θα την ανεξαρτητοποιήσει από τον άνθρακα, θα την καταστήσει καθαρότερη και, ταυτόχρονα, θα εξαλείψει μία από τις βασικές μας αδυναμίες: την εξάρτηση από εξωτερικές πηγές ενέργειας και την έκθεσή μας σε τέτοιου είδους σοκ. Ανησυχείτε ότι ενδέχεται να κάνουμε πίσω σε αυτό το πεδίο, δεδομένης της τρέχουσας συζήτησης για μείωση του κόστους εν μέσω της κρίσης; Ή το βλέπετε ως ευκαιρία για επιτάχυνση της προόδου, δεδομένου ότι αυτή η ενεργειακή εξάρτηση, η εξάρτηση από εισαγωγές, αποτελεί μια σημαντική «αχίλλειο πτέρνα» για την Ευρώπη, όπως αποδείχθηκε τόσο με τη διακοπή του ρωσικού φυσικού αερίου όσο και τώρα με τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή;
-Κυριάκος Πιερρακάκης: Για να είμαι ειλικρινής, ανησυχώ ότι σε ορισμένα κράτη-μέλη και σε ορισμένους τομείς αρχίζουν να εμφανίζονται φωνές που υποστηρίζουν την πιο «προβληματική» από τις δύο επιλογές που περιγράψατε. Από την άλλη πλευρά, βλέπω, και νομίζω ότι οι περισσότεροι βλέπουν, τη σαφή ευκαιρία που έχουμε μπροστά μας. Το ερώτημα είναι: μπορούν οι κρίσεις να μας καθορίσουν; Δυστυχώς, ναι. Έχει ενδιαφέρον ότι στην ελληνική ετυμολογία η λέξη «κρίση» συνδέεται ή ταυτίζεται με τη έννοια της «απόφασης» ή της «κρίσης/αξιολόγησης». Πρέπει να κρίνεις πώς θα αντιμετωπίσεις με τον βέλτιστο τρόπο την εκάστοτε κρίση που έχεις μπροστά σου. Αν δούμε την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970, ο τρόπος με τον οποίο αντιδράσαμε τότε διαμόρφωσε σε μεγάλο βαθμό τον κόσμο που έχουμε σήμερα. Δημιουργήθηκε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA). Πολλές χώρες επένδυσαν στην πυρηνική ενέργεια. Τότε ανακαλύφθηκε και αξιοποιήθηκε σε μεγαλύτερη κλίμακα το σοβιετικό φυσικό αέριο, ενώ ξεκίνησαν ευρύτερα και οι έρευνες στη Βόρεια Θάλασσα. Συνολικά, υπήρξαν θετικές εξελίξεις, όπως η ίδρυση του IEA, αλλά και αρνητικές.
Σήμερα, βρισκόμαστε μπροστά σε μια παρόμοια πρόκληση: πώς θα «μεταβολίσουμε» την κρίση που προκύπτει από την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ. Το ερώτημα είναι αν θα υιοθετήσουμε το σωστό μείγμα πολιτικών στο εξής. Θα είναι τα βραχυπρόθεσμα μέτρα που θα εφαρμόσουμε συμβατά με τις μακροπρόθεσμες στρατηγικές προτεραιότητες, ή όχι; Νομίζω ότι αυτή είναι ακριβώς η στρατηγική πρόκληση που έχουμε μπροστά μας. Και, ειλικρινά, θεωρώ ότι η ερώτησή σας είναι μάλλον ρητορική».
Με τον εκπρόσωπο του ΔΝΤ συζητήθηκαν θέματα που αφορούν τις επενδύσεις στην τεχνολογία και την καινοτομία ενώ έγινε λόγος για την στήριξη ευρωπαϊκών «πρωταθλητών» και στη δημιουργία οικοσυστημάτων γύρω από αυτούς.
Οι «πρωταθλητές»
Ο κ. Άλφρεντ Κάμμερ έθεσε εκ νέου του ερώτημα: «Από τη δική σας εμπειρία, και στο πλαίσιο της συνεργασίας μας στο παρελθόν, σας είχε τεθεί το ερώτημα: «Ποια είναι η βιομηχανική σας πολιτική;» με στόχο τη δημιουργία ελληνικών «πρωταθλητών». Και είχατε απαντήσει: «Δεν θέλω οι ελληνικές εταιρείες να είναι απλώς ελληνικοί πρωταθλητές. Θέλω να είναι ευρωπαϊκοί πρωταθλητές, και για αυτό χρειάζομαι μια μεγαλύτερη αγορά». Σήμερα υπάρχει έντονη συζήτηση για κάποιου είδους «παράκαμψη»: να δημιουργηθούν μεγαλύτερες εταιρείες μέσω χαλάρωσης των κανόνων συγχωνεύσεων και εξαγορών. Όμως, θα είναι αυτές πραγματικά ανταγωνιστικές;
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης απάντησε ως εξής: «Κατά τη γνώμη μου, αυτή η φιλοσοφία είναι αυτονόητη για την Ευρώπη. Γνωρίζω ότι υπάρχουν εθνικές ευαισθησίες. Και στα περισσότερα από αυτά τα ζητήματα, η βασική πρόκληση για έναν πολιτικό δεν είναι η εύρεση του σωστού λεξιλογίου, αλλά η υλοποίηση… Άρα, το βασικό ερώτημα για όλους μας – υπουργούς Οικονομικών, αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων, υπουργούς – είναι πόσο γρήγορα μπορούμε να υλοποιήσουμε αυτές τις δεσμεύσεις, με ταχύτητα και σε κλίμακα.
Στην πραγματικότητα, αν δεν καταφέρουμε να αναπτύξουμε σε κλίμακα τους «πρωταθλητές» μας, δεν έχει νόημα να είμαστε προστατευτικοί. Μιλώ εδώ με βάση την αρχή «show, don’t tell». Για παράδειγμα, η UniCredit απέκτησε πρόσφατα το 30% μιας από τις συστημικές τράπεζες στην Ελλάδα και η Euronext απέκτησε το Χρηματιστήριο Αθηνών.
Υπό αυτή την έννοια, κατανοήσαμε το στρατηγικό όφελος του να ανήκεις σε μια μεγαλύτερη δεξαμενή ρευστότητας και κεφαλαίων, στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Και το ίδιο ισχύει, κατά τη γνώμη μου, ακόμη και για τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης. Η ενίσχυση της δυναμικότητας των «πρωταθλητών» μας είναι κρίσιμη – γιατί μόνο έτσι θα μπορέσουν να επιβιώσουν.
