Οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου (GHG) αυξήθηκαν κατά 50% από το 1990 έως το 2023 και θεωρείται πως ευθύνονται για την υπερθέρμανση του πλανήτη συμβάλλοντας στην πρόκληση καταστροφικών καταιγίδων, πλημμυρών, πυρκαγιών αλλά και για τους καύσωνες.
Το διοξείδιο του άνθρακα και άλλα αέρια του θερμοκηπίου που θερμαίνουν ραγδαία τον πλανήτη, προέρχονται από τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας για τους οποίους γίνονται προσπάθειες έτσι ώστε να ελαχιστοποιήσουν το αποτύπωμα τους.
Οι ειδικοί του World Resources Institute (WRI) εξηγούν ποιοι τομείς εκπέμπουν τα περισσότερα αέρια θερμοκηπίου. Η πλατφόρμα Climate Watch του WRI δημοσιεύει ολοκληρωμένα δεδομένα εκπομπών για όλες τις χώρες, τους τομείς και τα αέρια, προσφέροντας πληροφορίες για τις βαθύτερες αιτίες της κλιματικής κρίσης και πού πρέπει να αναλάβει δράση ο κόσμος για την επίλυσή της.
Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου προέρχονται από 5 τομείς:
- Ενέργεια
- Γεωργία
- Βιομηχανικές διεργασίες
- Απόβλητα
- Χρήση γης, αλλαγή χρήσης γης και δασοκομία
Ο ενεργειακός τομέας παράγει μακράν τις περισσότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, αντιπροσωπεύοντας το εντυπωσιακό 76,7% παγκοσμίως.
Ο ενεργειακός τομέας περιλαμβάνει τις εκπομπές από την ηλεκτρική ενέργεια και τη θερμότητα (33,6% όλων των εκπομπών), τις μεταφορές (14,3%), τη μεταποίηση και τις κατασκευές (12,2%) και τα κτίρια (6,3%).
Περιλαμβάνει επίσης τις ανεξέλεγκτες εκπομπές (αέρια θερμοκηπίου που απελευθερώνονται κατά την παραγωγή ή μεταφορά ορυκτών καυσίμων), τις εκπομπές από τα καύσιμα πλοίων και τις εκπομπές από την καύση άλλων καυσίμων.
Για παράδειγμα, τα κτίρια κατοικιών αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μερίδιο των εκπομπών του ενεργειακού τομέα και το 12,7% όλων των εκπομπών παγκοσμίως. Αυτό περιλαμβάνει τις εκπομπές από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιείται στα σπίτια, καθώς και από την άμεση χρήση ορυκτών καυσίμων, όπως το μαγείρεμα με αέριο.
Μια άλλη σημαντική πηγή αερίων του θερμοκηπίου στον ενεργειακό τομέα είναι οι οδικές μεταφορές, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 12,7% των παγκόσμιων εκπομπών.
Οι μη ενεργειακοί τομείς συμβάλλουν μόνο στο ένα τέταρτο των παγκόσμιων εκπομπών.
Οι μεγαλύτεροι ρυπαντές, επίσης καταγρόφονται σε ειδική στήλη της μελέτης, στην οποία μπορεί κανείς να παρακολουθήσει την πορεία και το ιστορικό της εξέλιξης των εκπομπών του θερμοκηπίου, το οποίο παρουσιάζει πάντως, ανοδικές τάσεις:
Στην πλατφόρμα Climate Watch, μπορεί κανείς να παρακολουθήσει την εξέλιξη των εκπομπών του θερμοκηπίου ανα χώρα αλλά και την χρονική διακύμανση τους.
https://www.climatewatchdata.org/?ap3c=IGatBOL2anIYOIIFAGatBOKBXgX-V3xkue2RkEci_4qxSd2HqA
Η ΕΛΛΑΔΑ
Η πορεία της χώρας, καταγράφεται, όπως και στις υπόλοιπες απο το 1991, με 97.87 MtCO2e έως το 2023, με 73.65 MtCO2e. Ποιες δεσμεύσεις έχει υποβάλει η Ελλάδα για το κλίμα;
Η Συμφωνία του Παρισιού στοχεύει στον περιορισμό της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας σε πολύ κάτω από τους 2°C, ενώ παράλληλα καταβάλλει προσπάθειες για περαιτέρω περιορισμό της στους 1,5°C. Σύμφωνα με τη Συμφωνία του Παρισιού, τα Μέρη καλούνται να υποβάλλουν νέες ή ενημερωμένες NDCs κάθε πέντε χρόνια, αρχής γενομένης από το 2020. Οι χώρες καλούνται επίσης να κοινοποιήσουν «μακροπρόθεσμες στρατηγικές ανάπτυξης χαμηλών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στα μέσα του αιώνα» (μακροπρόθεσμες στρατηγικές ή LTS). Εκτός από τις δεσμεύσεις που αναλαμβάνονται μέσω NDCs και LTS, ορισμένα Μέρη έχουν επίσης στόχους μηδενικών καθαρών εκπομπών
Έχει βελτιώσει η Ελλάδα την Εθνική Συνεισφορά της (ΕΚΣ) σε σύγκριση με την προηγούμενη υποβολή;
Η Συμφωνία του Παρισιού καλεί τις χώρες να υποβάλλουν νέες Εθνικά Καθορισμένες Συνεισφορές (ΕΚΣ) κάθε πέντε χρόνια, οι οποίες να βασίζονται στις τελευταίες εξελίξεις στην τεχνολογία, την επιστήμη και τις μεταβαλλόμενες οικονομικές τάσεις. Οι ακόλουθοι δείκτες αξιολογούν κατά πόσον η χώρα έχει αυξήσει το επίπεδο φιλοδοξίας της σε αυτούς τους βασικούς τομείς.
Πόσο ευάλωτη είναι η Ελλάδα στις Κλιματικές Αλλαγές
Οι φτωχοί επηρεάζονται δυσανάλογα από τους κλιματικούς κινδύνους, όπως η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, η αύξηση της θερμοκρασίας και οι πιο ακανόνιστες βροχοπτώσεις, που συχνά βιώνονται ως συχνότερα και ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως καταιγίδες, πλημμύρες και ξηρασίες. Επειδή οι φτωχοί είναι πιο εκτεθειμένοι και ευαίσθητοι σε τέτοιες επιπτώσεις και γενικά έχουν μικρότερη ικανότητα και λιγότερους πόρους για να προσαρμοστούν, είναι πιο ευάλωτοι στην κλιματική αλλαγή.
Η ευαλωτότητά τους τους καθιστά λιγότερο ανθεκτικούς στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Η υποστήριξη της ένταξης των φτωχών στον σχεδιασμό και την εφαρμογή δράσεων προσαρμογής και η διασφάλιση ότι ένα μεγαλύτερο μερίδιο της χρηματοδότησης για την προσαρμογή φτάνει στις τοπικές κοινότητες μπορεί να βελτιώσει την ετοιμότητά τους να προσαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή και να μειώσει τη φτώχεια.
