Συνέντευξη στην ηλεκτρονική σελίδα του Ecotec, παραχώρησε ο δήμαρχος Σάμης, μιλώντας για τις προσπάθειες της δημοτικής αρχής, που έχουν διττό στόχο: την προστασία της βιοποικιλότητας αλλά και την ανάπτυξη του τόπου, σύμφωνα με τις προκλήσεις της εποχής. Πολιτική προστασία, διαχείριση νερού, απόβλητα και ανακύκλωση, ενέργεια και τουριστική ανάπτυξη αλλά και ένα πανέμορφο φυσικό περιβάλλον που αποτελεί το συγκριτικό πλεονέκτημα του νησιού, σε διεθνές επίπεδο. Η εξίσωση όλων αυτών, αποτελεί δύσκολη υπόθεση, γι αυτό και οι προσπάθειες του δημάρχου και των συνεργατών του, είναι πολυεπίπεδες και ισορροπημένες. Με ρεαλισμό και σωστή ιεράρχηση των αναγκών, ο δήμος Σάμης φιλοδοξεί να γίνει, ένα σύγχρονο, πράσινο και έξυπνο νησί, με ανθεκτικότητα στις Κλιματικές Αλλαγές αλλά και τις πιέσεις λόγω του μεγάλου τουριστικού ρεύματος. Αναλυτικά η συνέντευξη:
–Ποιες οι σημαντικότερες περιβαλλοντικές προκλήσεις σήμερα για το νησί σας;
Η περιοχή μας έχει σημαντικό φυσικό πλούτο, αλλά ταυτόχρονα είναι ιδιαίτερα ευάλωτη. Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε πιο έντονα τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, με πυρκαγιές, πλημμυρικά φαινόμενα και μεγάλες πιέσεις στους υδάτινους πόρους. Η λειψυδρία είναι πλέον ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με τη μεγάλη αύξηση του πληθυσμού κατά την τουριστική περίοδο και τις παλιές υποδομές. Παράλληλα, μας απασχολούν η διαχείριση των αποβλήτων, η προστασία των ακτών, των δασών και της βιοποικιλότητας. Η ανάπτυξη είναι αναγκαία, αλλά πρέπει να γίνεται με μέτρο και λογική και με σεβασμό στο περιβάλλον.
-Ποιες οι ενέργειές σας για να ανταποκριθείτε σε αυτές τις απαιτήσεις;
Η προσπάθειά μας κινείται σε πολλά επίπεδα. Στην Πολιτική Προστασία προχωρούμε στη δημιουργία Κέντρου Επιχειρήσεων με σύγχρονα συστήματα επιτήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης, γιατί η πρόληψη είναι για εμάς βασική προτεραιότητα. Στο νερό έχουν προχωρήσει παρεμβάσεις και έργα ύδρευσης, η εγκατάσταση ψηφιακών υδρομετρητών, ενώ εξετάζονται λύσεις που μπορούν μακροπρόθεσμα να ενισχύσουν τον υδροφόρο ορίζοντα. Παράλληλα συμμετέχουμε σε ευρωπαϊκά προγράμματα για τη βιοποικιλότητα και την ενεργειακή μετάβαση και εργαζόμαστε για καλύτερη διαχείριση των αποβλήτων. Δεν θεωρούμε ότι όλα έχουν λυθεί. Υπάρχουν ακόμη πολλά που πρέπει να γίνουν και χρειάζεται συνέχεια.
-Ποιες οι προτάσεις σας προς την Πολιτεία έτσι ώστε να διευκολυνθεί το έργο σας για την προστασία του νησιωτικού περιβάλλοντος;
Αυτό που ζητάμε από την Πολιτεία είναι να αντιμετωπίζει τη νησιωτικότητα ως πραγματική συνθήκη και όχι μόνο ως μία γενική αναφορά. Οι ανάγκες ενός νησιωτικού Δήμου είναι διαφορετικές, το κόστος είναι μεγαλύτερο και το καλοκαίρι ο πληθυσμός πολλαπλασιάζεται. Δεν μπορεί να δίνονται συνεχώς νέες αρμοδιότητες στους Δήμους χωρίς το αντίστοιχο προσωπικό και τους αναγκαίους πόρους. Χρειάζονται επίσης πιο απλές και γρήγορες διαδικασίες και καλύτερος συντονισμός μεταξύ των υπηρεσιών. Όταν ένας νόμος ή ένα χρηματοδοτικό εργαλείο σχεδιάζεται, πρέπει να βοηθά στην επίλυση των προβλημάτων και όχι να δημιουργεί νέα εμπόδια στην καθημερινή λειτουργία των Δήμων.
-Συμμετέχει ο Δήμος σε Ευρωπαϊκά Προγράμματα ή άλλου είδους συνεργασίες για την προστασία του περιβάλλοντος, κι αν ναι ποιες είναι αυτές;
Ο Δήμος Σάμης συμμετέχει στο ευρωπαϊκό έργο GREENSENTINEL, στο πλαίσιο του Interreg Ελλάδα–Ιταλία 2021–2027, με αντικείμενο την προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας και την παρακολούθηση περιβαλλοντικών πιέσεων. Έχουμε επίσης συμμετάσχει στο LIFE LOOP για την κοινοτική ενέργεια και διερευνούμε τη συμμετοχή του Δήμου σε Ενεργειακή Κοινότητα, με στόχο οφέλη για την τοπική κοινωνία και μείωση του ενεργειακού κόστους. Παράλληλα ο Δήμος συμμετέχει στην πρωτοβουλία Follower Island, που αφορά την ενεργειακή μετάβαση των νησιών. Οι συνεργασίες αυτές είναι χρήσιμες γιατί μας δίνουν τεχνογνωσία και δυνατότητες που ένας μικρός Δήμος δύσκολα θα αποκτούσε μόνος του.
-Ποια θεωρείτε τα σημαντικότερα θέματα που άπτονται της προστασίας του περιβάλλοντος και δεν έχουν ακόμη αντιμετωπιστεί θεσμικά από την Πολιτεία;
Ένα από τα βασικά προβλήματα είναι η πολυδιάσπαση των αρμοδιοτήτων. Για ένα ζήτημα που αφορά μία παραλία, ένα δάσος, το νερό ή την Πολιτική Προστασία μπορεί να εμπλέκονται πολλές διαφορετικές υπηρεσίες και στο τέλος να χάνεται πολύτιμος χρόνος. Χρειάζεται πιο καθαρό θεσμικό πλαίσιο και σαφής ευθύνη του κάθε φορέα. Το ίδιο ισχύει και για τον νέο Κώδικα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η μεταφορά αρμοδιοτήτων έχει νόημα μόνο όταν συνοδεύεται από πόρους και προσωπικό. Διαφορετικά, δημιουργούμε υποχρεώσεις που στην πράξη δεν μπορούν να εφαρμοστούν. Η Αυτοδιοίκηση πρέπει να έχει τα εργαλεία για να κάνει τη δουλειά της.
-Είναι εύκολος ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η μετατροπή ενός νησιού σε «Έξυπνη Πόλη» ή «Έξυπνο Νησί», συνδέοντας την περιβαλλοντική προστασία και την τεχνολογία με την καινοτομία;
Δεν είναι εύκολο, ιδιαίτερα για έναν μικρό νησιωτικό Δήμο. Η εγκατάσταση ενός συστήματος είναι μόνο η αρχή. Χρειάζεται προσωπικό, τεχνική υποστήριξη και χρηματοδότηση ώστε να μπορεί να λειτουργεί σωστά και τα επόμενα χρόνια. Εμείς θεωρούμε ότι η τεχνολογία πρέπει να απαντά σε πραγματικές ανάγκες. Το Κέντρο Επιχειρήσεων Πολιτικής Προστασίας, με αισθητήρες, drones, δεδομένα και σύγχρονα εργαλεία για την έγκαιρη ανίχνευση πυρκαγιών και πλημμυρών, είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Το ίδιο και τα ψηφιακά εργαλεία στη διαχείριση του νερού. «Έξυπνο νησί» για εμάς σημαίνει καλύτερη πρόληψη, σωστότερη διαχείριση πόρων και καλύτερη καθημερινότητα για τον πολίτη.
-Τι γίνεται με την ανακύκλωση και τη διαχείριση αποβλήτων στο νησί σας;
Η ανακύκλωση και η διαχείριση των αποβλήτων είναι δύσκολα ζητήματα για έναν Δήμο με μεγάλη έκταση και έντονη τουριστική κίνηση. Τους θερινούς μήνες οι ανάγκες αυξάνονται σημαντικά, ενώ το προσωπικό παραμένει περιορισμένο. Σε επίπεδο Δήμου υπάρχει Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων, σχεδιασμός για χωριστή συλλογή βιοαποβλήτων και επιμέρους δράσεις ανακύκλωσης, όπως η συλλογή ενδυμάτων και υποδημάτων. Χρειάζεται όμως να προχωρήσουμε περισσότερο στη διαλογή στην πηγή και στην ενημέρωση των πολιτών. Η καθαριότητα και η ανακύκλωση δεν είναι υπόθεση μόνο του Δήμου. Χρειάζεται συνεργασία όλων, αλλά και οι απαραίτητες υποδομές και η σταθερή στήριξη της Πολιτείας.
-Περιβαλλοντική προστασία και ανάπτυξη…Αντίθετοι δρόμοι ή παράλληλοι;
Η περιοχή του Δήμου Σάμης έχει έναν φυσικό πλούτο που δεν μας ανήκει μόνο για να τον αξιοποιήσουμε σήμερα. Έχουμε υποχρέωση να τον παραδώσουμε και στις επόμενες γενιές. Από τον Αίνο και τα σπήλαια μέχρι τις ακτές, τα δάση και τα θαλάσσια οικοσυστήματα, το περιβάλλον είναι ταυτόχρονα η ταυτότητα και η οικονομία του τόπου μας. Η προστασία όμως δεν μπορεί να σημαίνει ακινησία. Χρειάζεται να υπάρχει δυνατότητα ήπιας ανάπτυξης, με κανόνες, επιστημονική γνώση και σεβασμό στον άνθρωπο και στο φυσικό τοπίο. Αυτό που επιδιώκουμε είναι μια ισορροπία που θα επιτρέπει στον τόπο να προχωρά χωρίς να χάνει ό,τι τον κάνει ξεχωριστό.
